De krant is een meneer

Hoewel een tijdschrift natuurlijk altijd een dynamisch geheel blijft en je ieder besluit kunt inwisselen voor een andere keuze, zijn er toch ook de wetmatigheden van het bladenvak die je als maker in het oog moet houden. Er is veel bekend over hoe lezers kijken en lezen, hoe hun oog over de pagina gaat. En daarnaast is er de formule van het tijdschrift. Dat klinkt altijd als iets mysterieus: als een geheim dat voor een lezer niet zichtbaar is. Maar ik denk dat de formule van een tijdschrift voor de lezer juist heel zichtbaar moet zijn. Dat geeft een maximum aan herkenning en identificatie. Het voelt voor de lezer goed om binnen die formule enige tijd door te brengen. Een blad is tenslotte een persoonlijkheid. Le journal c’est un monsieur, zeiden de Fransen al lang geleden. En je kunt iemand anders daardoor ook duidelijk maken waarom je het zo’n lekker tijdschrift vindt. Formules van tijdschriften op de kop zetten is dan ook de meest pijnlijke ingreep die een redactie kan doen. Daar zit een enorm gevaar in en het risico bestaat dat je als redactie je trouwe lezers de deur wijst. Goede bladenmakers gaan daar dan ook voorzichtig en weloverwogen mee om. Zij hebben geen lezersonderzoek nodig om toch te weten van welke onderdelen ze af moeten blijven. Waak voor het ‘taanmoment’ is altijd de boodschap van bladengoeroe Rob van Vuure. Daarmee bedoelt hij het ogenblik waarop de belangstelling van het publiek voor een bepaald onderwerp wegebt. Op zo’n moment moet de redactie de mouwen weer eens wat hoger opstropen.